ถ้าพูดถึง ‘แผ่นไม้บอร์ด’ หลายคนในแวดวงสถาปัตยกรรมอาจนึกถึงวัสดุสำหรับงานตกแต่งภายในหรือเฟอร์นิเจอร์มากกว่างานอาคาร แต่จะเป็นอย่างไร หากวัสดุที่คุ้นเคยถูกปลดล็อกศักยภาพใหม่ สร้างสรรค์เป็นงานเชิงสถาปัตยกรรมที่ชวนให้เราจดจำและเข้าใจต้นทางของวัสดุในคราวเดียว
Thematic Pavilion รูปทรงแปลกตาคล้ายเขาวงกตนี้ คือผลงานความร่วมมือระหว่าง ACA Architects สตูดิโอสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นด้วยแนวคิดเรียบง่าย สดใหม่ ร่วมกับ Panel Plus ผู้นำด้านการผลิตและจัดจำหน่ายวัสดุทดแทนไม้ของประเทศไทยและระดับสากล บริษัทในเครือกลุ่มมิตรผล (Mitr Phol Group)
คุณอนนท์ จิตรานุเคราะห์ Founder & Art Director จาก ACA Architect
การกลับมาของดีไซเนอร์ที่เคยสร้างภาพจำจากการออกแบบ Thematic Pavilion ซึ่งประกอบจากยูนิตเหล็กนับหมื่นชิ้น ครั้งนี้ถูกท้าทายด้วยวัสดุที่เรียบง่ายอย่าง ‘แผ่นบอร์ดไม้’ ตีความใหม่ให้กลายเป็นสเปซที่มีมิติ ชวนน่าค้นหาได้อย่างไร มาสำรวจคำตอบไปพร้อมกันกับคุณโจ๊ก – อนนท์ จิตรานุเคราะห์ Founder & Art Director จาก ACA Architect
From ‘Zero’ to ‘Super E-Zero’
เริ่ม ‘ต้น’ สร้าง ‘วัสดุยั่งยืน’
จุดเริ่มต้นของคอนเซ็ปต์ของการออกแบบ คุณโจ๊กเล่าว่าเกิดจากความต้องการถ่ายทอดเอกลักษณ์ของ ‘Perfect Wood’ นวัตกรรมแผ่นไม้ปิดผิวเมลามีนที่มอบสัมผัสเสมือนไม้ธรรมชาติทั้งแง่คุณสมบัติและความงาม โดยเลือกคงคาแรกเตอร์ของแผ่นไม้ขนาดใหญ่ นำมาออกแบบเพื่อย้อนเล่าเรื่องราวต้นทางที่ซ่อนอยู่หลังแผ่นไม้ สะท้อนกระบวนการผลิตที่ให้คุณภาพและมาตรฐานความยั่งยืนเหนือระดับ
Perfect Wood credit photo by Panel Plus
“ความพิเศษของ Perfect Wood คือเป็นวัสดุระดับ Super E-Zero (มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยระดับสากล) ที่มีความยั่งยืนสูง ซึ่งกว่าจะถึงจุดนั้นได้ต้องเริ่มควบคุมตั้งแต่ ‘ต้น’ เริ่มจากการปลูกป่าไปจนจบทุกขั้นตอนการผลิต ตั้งแต่ 0 ถึง 100
ถ้าเรามองผ่านแผ่นไม้อย่างเดียว เราไม่มีทางรู้เลยว่าเบื้องหลังผ่านอะไรมาบ้าง แต่นี่คือสตอรี่แบรนด์ที่น่าสนใจ คอนเซ็ปต์ที่เราเสนอ จึงอยากแสดงความเป็นต้นยางที่เขาปลูกเอง นำกายภาพของป่ายางเวลาที่เราเข้าไปแล้วเห็นต้นยางเรียงแถวเป็นเส้นตรงสุดลูกหูลูกตา ไร้ขอบเขต มาถ่ายทอด”
จากแรงบันดาลใจสู่การตีความเชิงสถาปัตยกรรม ACA Architects เลือกถ่ายทอดแนวคิดผ่านการออกแบบพาวิลเลียนในรูปแบบ Modular Tower ที่ลดทอนโครงสร้างจากต้นยาง โดยเน้นโครงสร้าง แนวดิ่ง เพื่อเป็นแกนกลางต้น และใช้การยื่นแขนง ของโมดูลออกไปด้านข้างเพื่อจำลองลักษณะกิ่งไม้ จากนั้นจึงนำวัสดุ ได้แก่ ไม้เคลือบเมลามีน รุ่น Perfect Wood แบบ cut to design ร่วมกับแผ่นอลูมิเนียมกระจก (Alu Mirror) กรุเข้ากับโครงเหล็กทั้ง 2 ด้าน ก่อนจัดวาง Modular Tower ทั้ง 7 ชิ้นอย่างเป็นระบบ เชื่อมต่อกันจนเกิดเป็นพื้นที่ป่ายางที่เปิดการรับรู้แบบไร้ขอบเขต
LIMIT-LESS
‘ปิด–กั้น’ เพื่อ ‘เปิดกว้าง’
ไฮไลต์ความสนุกของพาวิลเลียนนี้คือภาษาการออกแบบที่เล่นกับการทำลาย ‘กรอบ’ ของพื้นที่จำกัด เพื่อขยายขอบเขตประสบการณ์แปลกใหม่ในการรับรู้วัสดุอย่างมีระบบ ชั้นเชิง
เริ่มต้นตั้งแต่กรอบพื้นที่สี่เหลี่ยมผืนผ้าของบูธ ที่เลือกออกแบบโดยเปลี่ยน Grid เป็นเส้นเฉียง 2 แกนเพื่อเพิ่ม Surface จากนั้นใช้แนวคิดการ ‘ปิด-กั้น’ มาเป็นเครื่องมือสำคัญในการทำลายขอบเขตพื้นที่เดิม
- ปิดผิวต่างเพื่อเปิดมิติ (The Mirror Illusion)
การเลือกใช้แผ่นอลูมิเนียมกระจก (Alu Mirror) ซึ่งเป็นวัสดุเงา ปิดบริเวณผนังหรือเพดานบางส่วนของพาวิลเลียน สร้างเอฟเฟ็กต์สะท้อนลวงตา ทำลายขอบเขตของพื้นที่เดิม สร้างความต่อเนื่องและความลึกให้กับสเปซ
- กั้นมุมมองเพื่อเปิดจินตนาการ (The Curated Journey)
การจัดวางจังหวะผนังแผ่นไม้ ปิดกั้นมุมมองในระนาบสายตา ไม่ให้สามารถมองทะลุพื้นที่ทั้งหมดในคราวเดียว ทำให้ผู้ชมคาดเดาพื้นที่ถัดไปไม่ได้ทันที ส่งผลให้รู้สึกว่าพื้นที่กว้าง ช่วยกระตุ้นความสงสัย ดึงดูดให้อยากสำรวจและใช้เวลาภายในพื้นที่เพิ่ม
- เล่นระดับการ ปิด–เปิด ระนาบเหนือศีรษะ (The Transition)
ไม่เพียงสเปซชั้นล่างที่ออกแบบให้มีจังหวะของการปิด-เปิดเพื่อ สร้างประสบการณ์ แต่การออกแบบยังต่อเนื่องไปถึงพื้นที่ชั้นบนในระนาบเหนือศีรษะ พาวิลเลียนสูง 6 เมตรที่เกิดจากการเรียงต่อกันของไม้เคลือบเมลามีน รุ่น Perfect Wood ซึ่งเทียบเท่ากับความสูง 3 ชั้น วางจังหวะการสลับเปิด-ปิดตำแหน่งฝ้า เล่นระดับกับความสูงเพดานที่บ้างปิดฝ้าตั้งแต่ความสูงชั้นแรก บ้างปิดในชั้นที่ 2 ขณะที่บางส่วนก็ปิดบริเวณบนสุดที่เป็นหลังคาของพาวิลเลียน
พื้นที่ปิดล้อมสร้างความรู้สึกส่วนตัว เพิ่มสมาธิและโฟกัส นำมาใช้ออกแบบโซนการนำเสนอผลิตภัณฑ์ที่ต้องการการโฟกัสรายละเอียด
ผู้เข้าชมที่เริ่มต้นจากพื้นที่ระดับเพดานต่ำ (Solid) เมื่อเปลี่ยนผ่านสู่พื้นที่เพดานสูง (Void) สลับไปมา จึงเกิดความรู้สึกตื่นตาตื่นใจจากความแตกต่างของปริมาตรพื้นที่ (Spatial Volume) ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเส้นทาง
PERFECT WOOD, PERFECT MAT [CH] ERIAL
ไม่เพียงการจัดแสง จัดองค์ประกอบ ที่สร้างการจดจำวัสดุได้ดี อีกหนึ่งในเอกลักษณ์ของ ACA Architects ที่น่าสนใจเสมอคือการจัดโซน ออกแบบ Display เพื่อสร้างปฏิสัมพันธ์และความเข้าใจการใช้งานวัสดุได้ครอบคลุม ในพาวิลเลียนแห่งนี้จึงมีโซนที่เปิดให้เราสนุกกับการเรียนรู้ทำความเข้าใจเรื่องราวแบรนด์และการสัมผัสวัสดุอย่างเต็มที่เพื่อเป็นไอเดียในการเลือกใช้งาน
ภาพบางส่วนของการจัดแสดงภายในพาวิลเลียน
สถาปนิก พร้อม(ท์) ใช้ AI แค่ไหน
เมื่อธีมงานปีนี้คือ ‘สติมา ปัญญา พร้อม(ท์)’ หนึ่งคำถามสำคัญที่เราไม่พลาด คือการแชร์มุมมองของสถาปนิกที่มีต่อการนำเทคโนโลยีและ AI มาใช้
“ในอนาคต AI คงจะเก่งขึ้นเรื่อยๆ จากที่ลองใช้ AI วันนี้เป็นมากกว่าแค่การทำรูปสวยงาม หรือการทำคอนเซ็ปต์ไอเดียแล้ว ในบางครั้งเราก็เอางานที่เราดีไซน์มาให้ AI วิเคราะห์ ให้ความเห็น เพราะการทำงานในทีมเดียวกันมักจะได้ความเห็นที่มีทิศทางเดียวกัน คำตอบของ AI จึงเป็นตัวแทนของคนกลุ่มอื่นๆ ที่บางครั้งช่วยให้เห็นว่าเรามีอะไรที่เราหลุดไปบ้าง เพื่อนำมาปรับแก้ไขได้
ผมว่าทุกคนต้องปรับตัวรับกับเทคโนโลยีใหม่ๆ ที่เข้ามา แต่คำว่าใช้ AI ทดแทนมนุษย์ มองว่ายังอีกไกลเพราะ การดีไซน์เรายังต้องการความครีเอทีฟ ต้องการสิ่งใหม่ที่ตอบโจทย์และยังไม่เคยมี แต่การเขียน prompt ใส่เข้าไป สิ่งที่ Generate ออกมา ก็ยังไม่เคยตรงใจเรา หรือใช้ได้ทันที เราจะดูออกว่ามันเอามาจากข้อมูลที่มีอยู่”
ก่อนบทสนทนานี้จะจบลง เราอยากกระซิบบอกสักเล็กน้อยว่า Thematic Pavilion หลังนี้ดื้อ AI นิดหน่อย เพราะคุณโจ๊กยืนยันว่าผลงานนี้ไม่ค่อยใช้งาน AI แต่ใส่รายละเอียด ความตั้งใจแบบมนุษย์ที่เป็นซิกเนเจอร์ของ ACA Architects ไว้รอให้คุณไปสัมผัสความสดใหม่ในหน้างานจริง
ทั้งยังฝากคำเชิญชวนมาถึงทุกคนที่กำลังมองหาไอเดียการผลักดันการใช้งานวัสดุในมุมที่แตกต่าง ผ่านประสบการณ์ที่สัมผัสได้ด้วยตัวเองในงานสถาปนิก’69 : สติมา ปัญญา พร้อม(ท์) ที่จะจัดแสดงเพียง 6 วัน ระหว่างวันที่ 28 เมษายน – 3 พฤษภาคม 2569 ณ ชาเลนเจอร์ ฮอลล์ 1-3 อิมแพ็ค เมืองทองธานี
“ผมว่าปีนี้น่าตื่นเต้นมากๆ ที่มีถึง 8 ดีไซเนอร์มาร่วมออกแบบ Thematic Pavilion และงานสถาปนิกก็ใหญ่ขึ้นทุกๆ ปี อยากชวนให้ทุกคนมาดูงานกัน มาดูไอเดียจากแต่ละดีไซเนอร์ เพราะเราทุกคนมีแนวคิดที่ตั้งใจโชว์ศักยภาพ โชว์ผลิตภัณฑ์ เพื่อสร้างสรรค์งานให้เป็น Next Level ไปอีกขั้นหนึ่งครับ”
